Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
11 / 4 / 2021

Ρίχνοντας μια ματιά στο αρχείο των τελευταίων μηνών αυτού του blog δεν μπορώ παρά να φτάσω στο συμπέρασμα ότι το 80% των αναρτήσεων είναι για την πανδημία του κορονοϊού. Τα υπόλοιπα είναι Μυστηριακές Οντότητες και διάφορα άλλα θέματα.

Αυτό, για εμένα, δείχνει όχι μόνο πόσο έχει επηρεάσει εμένα η κατάσταση με την πανδημία αλλά πόσο μάς έχει επηρεάσει όλους. Και αναφέρομαι κυρίως στην πολιτική κατάσταση και λιγότερο στην υγειονομική, γιατί η πρώτη μού φαίνεται πολύ σοβαρότερη από τη δεύτερη.

Δε θέλω όμως αυτό να είναι, αποκλειστικά και μόνο, ένα anti-Covid blog. Είναι το προσωπικό μου blog, όπου γράφω σκέψεις, παρατηρήσεις, ιδέες – οτιδήποτε μπορεί να έρθει στο μυαλό μου και κρίνω πως είναι αξιοσημείωτο ή έχει νόημα να το διαβάσει κάποιος άλλος.

Η κατάσταση με τον Covid είναι ένα από τα πράγματα που με προβληματίζουν πολύ, τελευταία, αλλά δεν είναι το μοναδικό πράγμα που με απασχολεί. Και σκέφτομαι, στο εξής, να προσπαθήσω να βάζω στα Σκιώδη Παραλειπόμενα περισσότερη θεματολογία που δεν έχει σχέση με Covid. Λέω ότι θα προσπαθήσω γιατί δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω: Πολλές φορές τυχαίνουν πράγματα τα οποία θεωρείς σημαντικά, ότι πρέπει να τα γράψεις, ότι πρέπει να διαβαστούν, και αυτό έχει ως συνέπεια να παραμερίζονται άλλα πράγματα, να μη γράφονται ποτέ, τα οποία σου φαίνονται «δευτερεύοντα».

Όμως και τα δευτερεύοντα πράγματα έχουν ενδιαφέρον. Δεν μπορεί συνέχεια να προσπαθούμε να σώσουμε τον κόσμο, όπως λένε (αφόρητο κλισέ, το ξέρω!) σε κάτι μυθιστορήματα. Οπότε, τώρα θα κάνω μια προσπάθεια να βάζω περισσότερη θεματολογία άσχετη με Covid. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα γράφω καθόλου και για Covid.

Ελπίζω, όμως, πως ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς που ξεκίνησα σχετικά με την υπόθεση κορονοϊός έχει λιγάκι αποδώσει: κάποιοι άνθρωποι έχουν αρχίσει να σκέφτονται περισσότερο για το όλο θέμα, και ορισμένοι από αυτούς, που πιθανώς να έχουν μεγαλύτερη επιρροή από εμένα, έχουν βάλει ακόμα πιο πολλούς να σκέφτονται περισσότερο για το θέμα. Και συγχρόνως αυτό φαίνεται να συμβαίνει και από διάφορες άλλες μεριές, από διάφορους άλλους ανθρώπους, που προσπαθούν να παρακινήσουν τον κόσμο να σκέφτεται αντί να δέχεται, να ερευνά αντί να δρα τυφλά βάσει τηλεοπτικών εντολών. Όταν είχα ξεκινήσει να γράφω για την πανδημία, πριν από κάνα χρόνο, ελάχιστοι μιλούσαν.

Αλλά η κατάσταση με την πανδημία – και η υγειονομική και, κυρίως, η πολιτική – είναι απλά ένα τέρας που πρέπει να αντιμετωπίσουμε γιατί δεν μας αφήνει να ζήσουμε. Δεν μπορεί αυτή η αντίσταση κατά της καταπίεσης Covid-19 να αντικαταστήσει τα άλλα πράγματα που μας αρέσουν και για τα οποία ζούμε. Και ούτε έχει αντικαταστήσει τα πράγματα που αρέσουν σ’εμένα προσωπικά και για τα οποία ζω· δεν θα το επέτρεπα στον εαυτό μου. Και θέλω αυτό να είναι κάτι που αντανακλάται σε τούτο το blog. Όπως είχε γράψει, στο περίπου, ο Philip K. Dick: Όταν πολεμάς την Αυτοκρατορία, κινδυνεύεις να γίνεις σαν την Αυτοκρατορία.

Αλλά, επίσης, όταν κάποιοι είχαν ρωτήσει τους Αμερικάνους γιατί είχαν έρθει να πολεμήσουν στον Β’ Παγκόσμιο αντί να καθίσουν στ’αβγά τους στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, εκείνοι είχαν απαντήσει: Γιατί δεν θα μπορούσαμε να ζήσουμε στον κόσμο που θέλουν να φτιάξουν οι Ναζί.

Ε, ακριβώς αυτός είναι ο λόγος που γράφουμε εναντίον της καταπίεσης Covid-19. Αλλά αυτό δεν είναι, δεν πρέπει να είναι, το μόνο που είμαστε.

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]